Villa in Enschede opgebouwd uit kringloopmateriaal

ENSCHEDE – Gevels van vurenhout afkomstig van de kabelhaspels van de Twentsche Kabel Fabriek en afvalglas van Pilkington. Stalen profielen uit een textielmachine die de volledige staalconstructie behelzen. De nog te bouwen particuliere villa Welpeloo in de Enschedese wijk Roombeek is een soort kringloopwoning. Afgezien van enkele gestucte wanden en de glazen isolatiegevel bestaat de woning uit gerecycled afval –en sloopmateriaal. Momenteel ligt het ontwerp ter beoordeling bij de gemeente zodat van de zomer de bouw kan gaan beginnen en breekt er wederom een spannende fase aan voor 2012 architecten, de particuliere opdrachtgever en alle andere betrokkenen.

Het bijzondere ontwerpbureau uit Rotterdam baseert haar creaties op twee uitgangspunten: hoe kan ik met zo weinig mogelijk energiegebruik en een geringe hoeveelheid bewerkingen iets bouwen. Nadat de opdracht is verkregen, speurt men naar divers afval –en sloopmateriaal uit de directe omgeving waar het ontwerp verrijst. “We willen 70 à 80 procent van het materiaal uit de omgeving betrekken om de transportkosten te beperken. Een tijdrovend werk, omdat weinig informatie over aanbod en vraag naar afval- en sloopmateriaal is gebundeld”, zegt Jongert terwijl hij op zijn laptop een presentatie geeft van de ontwerpen van 2012 architecten.

Voor het acht jaar jonge bureau is villa Welpeloo het eerste gebouw-ontwerp. De rechthoekige volumes met één etage hebben een totaalinhoud van liefst 1600 m3. Boven ligt een grote vliering waar een trekkerswand uit een Fries theater straks gaat dienen als ‘displaywand’ voor een collectie tekeningen en grafiek van hedendaagse jonge kunstenaars. De bewoners kunnen deze panelenwand helemaal tot aan de begane grond laten zakken voor de bewonderaars.

Zoekend naar gevelmateriaal voor de bouwvolumes op de eerste etage lieten

Jongert en zijn collega Jeroen Bergsma hun oog vallen op de houten kabelhaspels van de Twentsche Kabel Fabriek in Haaksbergen; circa 1000 zijn er nodig om van deze haspels uiteindelijk gevelplanken te fabriceren. Geen probleem, want TKF heeft elke maand een grote voorraad. Bij verzamelbedrijf van textielmachines Lotex in Enschede vond Jongert een enorme textielmachine (een paternoster) die zoveel stalen H-profielen bevatte dat daarvan een stalen draagconstructie van kan worden gemaakt. “We houden zelfs nog de helft van het staal over”, laat Jongert glimlachend weten.

Bij glasfabrikant Pilkington trof de architect zoveel glasafval aan dat de serre en de entreepartij van de villa bekleed worden met glazen panelen. Overgebleven polystyreen platen van een caravanbedrijf zorgen voor de isolatie. Enkele gestucte binnenwanden en de glazen binnenwand zijn de enige elementen die niet uit kringloopmateriaal bestaan. “We hadden te weinig tijd om het gebouw geheel uit gerecycled materiaal op te trekken. Het logistieke proces vergde in dit geval

veel moeite en tijd, daar kunnen we de volgende keer nog beter aan werken”, aldus Jongert.

Of de bouwkosten van ca.4 ton euro goedkoper uitvallen in vergelijking met het gebruik van nieuwe bouwmaterialen durft Jongert in dit stadium nog niet te zeggen. “Vergeet niet dat er veel tijd zit in de ontwikkelperiode van een dergelijk bouwsysteem.”